Einde aan de kinderopvangtoeslagkwestie: met terugwerkende kracht recht op kinderopvangtoeslag voor promovendi vanaf 1 januari 2025 in Nederland

Nieuws

Pensioen, fiscale en sociale zekerheid

In juli 2025 berichtte ITEM over de voorgenomen wetswijziging die promovendi zonder arbeidsovereenkomst vanaf 1 januari 2027 in aanmerking zou laten komen voor kinderopvangtoeslag. Deze wijziging volgt op jarenlange inspanningen van ITEM, SOFI expertise en Nuffic om de uitsluiting van promovendi zonder dienstverband aan te pakken. Het gaat hierbij onder meer om promovendi die worden gefinancierd met externe beurzen of uit eigen middelen. Omdat zij geen arbeidsovereenkomst hebben met de universiteit waar zij promoveren, was hun recht op kinderopvangtoeslag onzeker. Dit leidde er regelmatig toe dat promovendi aanzienlijke bedragen aan ontvangen toeslagen moesten terugbetalen nadat zij alsnog niet in aanmerking bleken te komen. Bovendien ontstond een ongelijke situatie waarin sommige promovendi wel recht hadden op kinderopvangtoeslag en anderen niet, terwijl voor studenten de eis van een dienstverband niet geldt. ITEM en SOFI expertise dienden een reactie in op het wetsvoorstel. Samen met Nuffic voerde ITEM bovendien verkennende gesprekken met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om te onderzoeken hoe op de wetswijziging kon worden geanticipeerd.

Op 2 september 2026 werd een Besluit vastgesteld waarin is bepaald dat de wettelijke regeling met terugwerkende kracht ingaat op 1 januari 2025. Promovendi en technologisch ontwerpers in opleiding die in 2025 of 2026 kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd, kunnen daardoor mogelijk alsnog onder de nieuwe regels vallen. Hiervoor moeten zij wel voldoen aan de overige toepasselijke voorwaarden en kunnen aantonen dat zij tot de doelgroep behoren. Bewijsstukken kunnen onder meer bestaan uit een opleidings- en begeleidingsplan voor het promotietraject, een promotieovereenkomst of een bewijs van inschrijving bij een graduate school. De regeling heeft bovendien een bredere reikwijdte dan alleen promovendi en technologisch ontwerpers in opleiding. Ook personen die een promotietraject volgen of onderzoek verrichten bij instellingen en academische ziekenhuizen die onder de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) vallen, vallen onder de regeling. Zie hiervoor ook het nieuwsbericht van SOFI expertise.

ITEM verwelkomt deze belangrijke stap in het oplossen van een langdurig bestaand probleem en het bevorderen van een inclusievere toegang tot kinderopvangtoeslag voor onderzoekers, ongeacht hun arbeidsrechtelijke status.